Leien zijn kleine, vlakke dekelementen die stuk voor stuk op een gesloten dakbeschot worden bevestigd. Er zijn natuurleien van gewonnen leisteen en kunstleien van vezelcement; beide geven een strak, uniform dakvlak en zijn ook geschikt voor gevelbekleding, dakkapellen en gebogen dakvlakken. Omdat elke lei afzonderlijk wordt vastgezet, is de bevestiging bepalend voor hoe stormvast het dak is.
Waar leien vandaan komen en waar ze nu liggen
Leisteen was lang het materiaal van kerken, kloosters en kastelen: een natuursteen die in dunne platen splijt en daardoor licht genoeg is om aan een dakvlak te hangen. In het Nederlandse straatbeeld ziet u leien inmiddels ook op woningen, dakkapellen, erkers en gevels, en niet alleen op historische panden.
Wat het materiaal onderscheidt van een pannendak, is de schaal. Een lei is klein en vlak, waardoor het dakvlak als één rustig oppervlak leest in plaats van als een reliëf van pannen. Dat werkt op grote vlakken, en juist ook op kleine, complexe vormen.
Natuurleien of kunstleien?
Beide worden op dezelfde manier gelegd en lijken op afstand sterk op elkaar. Van dichtbij en op termijn verschillen ze wel.
| Natuurleien | Kunstleien | |
|---|---|---|
| Materiaal | Gewonnen leisteen, in dunne platen gespleten | Vezelcement, machinaal geperst |
| Uitstraling | Kleurnuance en lichte diktevariatie per lei; het vlak leeft in het licht | Egaal en gelijkmatig, in een vaste kleur |
| Levensduur | Zeer lang; het is natuursteen | Lang, maar korter dan natuurlei |
| Kleurvastheid | Verweert langzaam en krijgt patina | Kan in de loop van de jaren verbleken |
| Prijs | Hoger, mede door het sorteren en het handwerk bij het dekken | Lager |
| Vaak gekozen bij | Monumentale panden en beschermde gezichten, en waar het beeld leidend is | Woningen, dakkapellen en bijgebouwen waar het beeld telt maar het budget begrensd is |
| Let op | Levertijd en sortering; leien worden op dikte en kleur uitgezocht | Breekt makkelijker bij belopen; leg looppaden aan bij later onderhoud |
Bevestiging: waarom een leiendak stormvast moet zijn
Een lei is licht en vlak, en juist daarom telt de bevestiging. Elke lei wordt afzonderlijk vastgezet, met leihaken of nagels, op een gesloten dakbeschot en in een dekpatroon waarbij elke rij de onderliggende ruim overlapt. Wind die onder een losse lei komt, licht die op; goed uitgevoerd werk geeft de wind daar geen kans toe.
Het beschot moet daarvoor vlak, droog en stevig zijn. Bij een bestaand dak beoordelen wij dat eerst, samen met de kap. Is het beschot aangetast, dan gaat dat mee in het werk. Dat is geen meerwerk maar een voorwaarde.
Meer dan een dakvlak: gevels, dakkapellen en gebogen vormen
Omdat leien klein zijn, volgen ze een vorm die een grote plaat niet volgt. Een gebogen dakvlak, een torentje, de wang van een dakkapel of een gevel onder een overstek: het zijn plekken waar leien vaak de enige nette oplossing zijn.
In de praktijk gaan leien bijna altijd samen met zinkwerk. De daklijsten, de kilgoten, de aansluitingen op schoorsteen en dakkapel en de goten worden in zink uitgevoerd, op maat gemaakt en afgestemd op het dekwerk. Wij voeren beide zelf uit, zodat het dakvlak en de afwerking op elkaar aansluiten.
Isoleren bij een leiendak
Panden met een leiendak zijn vaak wat ouder, en oudere kappen zijn zelden goed geïsoleerd. Gaat het dakvlak toch open om opnieuw te worden gedekt, dan is dat het enige moment waarop u er zonder extra sloopwerk bij kunt.
Aan de buitenzijde isoleren geeft een doorlopende isolatieschil over de constructie heen; aan de binnenzijde is goedkoper, maar kost hoogte op zolder. Welke route bij uw pand past, en wat welstand daarin toelaat, bespreken wij bij de opname. Zie hellend dak isoleren.
Wat bepaalt de prijs van een leiendak?
- De keuze tussen natuurlei en kunstlei, en de gekozen maat en sortering.
- Het dekpatroon: sommige patronen vragen aanzienlijk meer leien en meer snijwerk per vierkante meter.
- De vorm van het dak: gebogen vlakken, torentjes, kilgoten en dakkapellen kosten tijd.
- De staat van het dakbeschot en of dat vervangen moet worden.
- De hoeveelheid bijbehorend zinkwerk: daklijsten, kilgoten, goten en aansluitingen.
- Of er tegelijk geïsoleerd wordt, plus steiger- en bereikbaarheidskosten.
De inspectie en de offerte zijn kosteloos en vrijblijvend. Op uitgevoerd dakwerk geven wij tien jaar schriftelijke garantie.
Even laten kijken?
De inspectie en de offerte zijn kosteloos en vrijblijvend.
Meer over hellende daken
Goed om te weten
- Gratis inspectie ter plaatse
- Vaste prijs vooraf, geen meerwerk zonder overleg
- 10 jaar schriftelijke garantie op dakwerk
- Werkgebied: heel Gelderland
Goed om te weten
Veelgestelde vragen
Kan een gebroken lei los worden vervangen?
Ja. De omliggende leien worden voorzichtig opgetild, de bevestiging van de kapotte lei wordt losgemaakt en er komt een nieuwe voor terug. Bij natuurlei ziet u het kleurverschil eerst nog; dat trekt in een paar seizoenen bij. Zie dakreparatie voor de gang van zaken.
Mogen leien met een hogedrukreiniger worden schoongemaakt?
Nee. Een hogedrukstraal drijft water onder de leien en kan de bevestiging en de leien zelf beschadigen; bij kunstlei spoelt bovendien de toplaag weg. Vervuiling en mos halen wij met de hand of borstelend weg. Zie ook dakreiniging, waar per dakbedekking staat wat wel en niet kan.
Kan ik mijn pannendak laten vervangen door leien?
Technisch vaak wel, en het gewicht is doorgaans geen bezwaar: leien zijn per vierkante meter lichter dan betonpannen. Er is wel een gesloten dakbeschot nodig waar nu misschien alleen panlatten liggen, en dat verandert de opbouw en de prijs. Ook het aanzicht van uw woning verandert ingrijpend, dus vraag na of welstand daar in uw straat eisen aan stelt.
Zijn leien verplicht op een monument of in een beschermd gezicht?
Dat bepaalt uw gemeente, niet wij. Bij monumenten en beschermde stads- en dorpsgezichten wordt vaak wel gestuurd op het oorspronkelijke materiaal en het oorspronkelijke dekpatroon, en soms is een vergunning nodig. Informeer daar dus eerst; wij leveren desgewenst de technische omschrijving voor de aanvraag.
Wat is het verschil tussen leien en dakshingels?
Beide geven een vlak, donker dakvlak, maar het materiaal verschilt wezenlijk. Leien zijn harde, losse elementen van steen of vezelcement die stuk voor stuk worden bevestigd en zeer lang meegaan. Dakshingels zijn bitumineuze banen die aan elkaar kleven, lichter en goedkoper zijn en twintig tot vijfentwintig jaar meegaan.
Laatst bijgewerkt:
Zullen we eerst even komen kijken?
Vertel kort wat u ziet, dan plannen we een inspectie in. Kosteloos en vrijblijvend.
- Reactie van een echte dakdekker
- Geen verkooppraatje
Offerteformulier — verschijnt hier niet? Bel, mail of app ons gerust.
Liever direct: bel ons, mail ons of stuur een WhatsApp.